Slađana Imamović: „Kultura organizacije je odraz svesti liderstva"

Kada angažman pada, odluke kasne i ljudi odlaze, vrijeme je za iskreno suočavanje s onim što kultura organizacije govori o liderstvu. Slađana Imamović, konsultantica i Senior Associate u Barrett Values Centre, pristupa kulturi kao mjerljivom sistemu čije zdravlje direktno govori o njenom liderstvu.

Kultura nosi kontekst u kojem nastaje

Zdravlje organizacijske kulture nije apstraktna kategorija, nego prediktivni faktor poslovnog uspjeha. Barrett metodologija organizacijama omogućava precizno razumijevanje kulture i daje smjernice za razvoj i transformaciju.

„Poseban pokazatelj nivoa razvoja organizacije i potencijalne disfunkcionalnosti predstavlja kulturna entropija, merljiv indikator energije koja se gubi kroz mikromenadžement, kontrolu, birokratiju, hijerarhiju, demonstraciju moći, manipulaciju, neusklađeno liderstvo, kao i mnoge druge limitirajuće vrednosti", kaže Imamović.

Kada je zdravlje kulture dijagnosticirano, počinje njena transformacija. Ona počinje od liderki i lidera i minimalno traje dvije godine, a ponekad zahtijeva i promjenu svrhe, misije i vrijednosti organizacije. Iako liderke i lideri imaju centralnu ulogu i pokretači su transformacije, prema riječima Imamović: „održiva transformacija kulture ne može ostati ograničena samo na nivo liderstva, ona zahteva uključivanje celog organizacionog sistema."

Pored toga, važno je razumijeti i kontekst kulture u kojem djeluje organizacija. 

„Prostor Balkana nosi specifične transgeneracijski prenošene kulturne obrasce koji se u organizacijama prepoznaju kroz pojačanu orijentaciju na lične odnose i neformalne mreže povjerenja, osjetljivost na autoritet, izražen strah od greške i kult moći u liderstvu. Isti ti obrasci koji mogu biti ograničenje za transformaciju, istovremeno nose i resurs, visok nivo interpersonalne povezanosti i adaptivnost u kriznim situacijama", zaključuje Imamović.

Barrett metodologija koja otkriva uzroke organizacijskih blokada

HR menadžeri i liderke i lideri često osjećaju da imaju problem s kulturom, ali ga ne znaju definirati ni izmjeriti. Kroz Barrett Analitiku, Imamović pomaže organizacijama da prepoznaju što rade dobro, ali i da identificiraju prostor za napredak i otvore kontinuirani dijalog za promjenu na svim nivoima.

„Kultura nije projekat, to je doživotno evolutivno putovanje organizacije. Vlasnici promene nisu HR menadžeri, već najviši menadžment, lideri. Od njih sve potiče i kao domino efekat se preslikava na celu organizaciju. Organizaciona transformacija počinje ličnom transformacijom lidera."

Barrett Values Centre identificira vrijednosti koje ljudi žive i na jednostavan način pruža dubinu uvida. Metodologija se primjenjuje u više od 6.000 organizacija širom svijeta. Kroz sedam nivoa svijesti, od preživljavanja do služenja zajednici, metodologija mjeri kulturu:

„Svaki nivo predstavlja razvojnu etapu. Ne znači da je sedmi nivo značajniji od prvog. Ono što je ključ jeste da kada organizacije zadovolje potrebe na osnovnim nivoima, a to znači egzistencijalne, relacione, strukturalne, organizacione i kada se limitirajuće vrednosti redukuju, onda je organizacija spremna da se razvija ka višim nivoima. Čak i kada organizacija ima zdravu kulturu, moguće je da ima procena entropije do 13 posto. Sve iznad toga zahteva veći fokus, posvećenost i kontinuitet u bavljenju kulturom", kaže Imamović.

Mnoge kompanije definiraju organizacijske vrijednosti, ulažu u storytelling, grade atraktivne employer branding kampanje, i onda te vrijednosti ostanu mrtvo slovo na papiru.

„Stvarna vrednost vrednosti leži u tome da se integrišu u poslovne politike, procese, procedure, model upravljanja i liderski stil rukovođenja. Tek tada vrednosti imaju svoju suštinu", kaže Imamović, koja napominje da je upravo ta praznina između deklariranih vrijednosti i stvarnosti, uz uvid u lične vrijednosti, bila okidač za promjenu mindseta i rad na BVC metodologiji.

Zašto employer branding ne funkcionira bez organizacijske kulture

Pojmovi organizacijska kultura i employer branding često se koriste naizmjenično, ali nisu isto. Organizacijska kultura je identitet kompanije, zasnovan na kolektivnim vrijednostima, grupnim normama i nesvjesnim uvjerenjima koja oblikuju ponašanja u cijeloj organizaciji. Utjecaj kulture na poslovne rezultate direktan je i mjerljiv kroz kvalitet izvršenja, brzinu donošenja odluka i sposobnost prilagodbe promjenama.

Employer branding, s druge strane, predstavlja skup komunikacijskih strategija usmjerenih na pozicioniranje organizacije kao poželjnog poslodavca:

„U kontekstu employer brandinga, postoji direktna povezanost sa organizacionom kulturom. Dok se organizaciona kultura odnosi na sistem zajedničkih vrednosti, normi i obrazaca ponašanja unutar organizacije, Employer Branding predstavlja skup komunikacionih strategija i aktivnosti usmerenih na pozicioniranje organizacije kao poželjnog poslodavca, privlačenje kandidata i zadržavanje zaposlenih. Ipak, efikasnost employer branding strategije zavisi od njene usklađenosti sa stvarnim iskustvom rada u organizaciji", napominje Imamović.

U praksi, Imamović vidi da otpor promjeni najčešće je potreba za sigurnošću. Zato u svom radu ne počinje od velikih promjena, nego od razumijevanja realnosti. „Prvi korak je da liderica ili lider zaustavi pretpostavke i počne da sluša: ljude, odnose i ponavljajuće obrasce u timu. Ne šta piše u strategiji, nego šta se zaista dešava u svakodnevnom ponašanju", dodaje Imamović za kraj.

Organizacijska kultura se gradi ili ruši svakim danom, u odlukama koje liderke i lideri donose. Liderke i lideri budućnosti neće biti oni koji imaju sve odgovore. Bit će oni koji imaju hrabrost da postavljaju prava pitanja i grade kulturu u kojoj promjena ne budi strah, nego potencijal.

O sagovornici: 
Slađana Imamović je konsultantica specijalizirana za transformaciju organizacijske kulture i razvoj liderstva, osnivačica agencije RAVEN i Senior Associate u Barrett Values Centre, gdje je i certifikacijska trenerica za programe razvoja kulture i liderstva namijenjene HR menadžerima, liderima i agentima promjene u regionu, ali i Evropi i Americi.

Autorica je iskustvene radionice za razvoj liderstva i certificirana je trenerica za Process Communication Model i organizacionu transakcionu analizu. Prije konsultantske prakse radila je u korporativnom okruženju na razvoju ljudi, internih komunikacija i employer brandinga, što joj je dalo osnovu za razumijevanje odnosa između kulture, liderstva i poslovnih rezultata.